Burgemeester tijdens Dodenherdenking: 'Blijven bouwen aan een vreedzaam Valkenswaard'

De regen was geen beletsel tijdens de dodenherdenkingen van 4 mei. Zowel op de Britse begraafplaats als op het Verzetsstrijdersplein in Valkenswaard was een grote schare samengekomen om getuige te zijn van toespraken, muziek en vooral veel symboliek.

Op gepaste wijze arriveert vanuit het Pannenkoekenhuis een stoet mensen op de begraafplaats aan de Luikerweg: fanfare EMOS, het gilde St.-Sebastiaan en het gilde St.-Petrus Banden, de scouts, het gemeentebestuur, leden van het Comité 4 mei, EHBO St.-Nicolaas en overige belangstellenden. Twee leden van Scouting Sint-Maarten lezen intussen alle namen van de slachtoffers op die hier hun laatste rustplaats hebben gevonden.

Na het spelen van koraalmuziek door de fanfare, heet ceremoniemeester Martijn Maas iedereen welkom, waarna burgemeester Corine van Overdijk het woord krijgt. “Ik voel me erg dankbaar dat ik met u deze herdenking mag meemaken”, zegt ze, en dankt alle aanwezigen om naar hier te zijn gekomen. “Hier liggen jongemannen begraven die ver van huis vochten voor onze vrijheid. Hun namen, hun leeftijden, hun verhalen; ze herinneren ons aan een tijd waarin de wereld in duisternis gehuld was.”

Blijven bouwen

In haar toespraak staat ze stil bij het nationale 4-mei-thema ‘De geschiedenis leren begrijpen’. Voor haar is het belangrijk om niet alleen terug te kijken, maar ook te herkennen wat geschiedenis ons vandaag te zeggen en te leren heeft. Met de woorden “Laten we hier in Valkenswaard blijven bouwen aan een gemeenschap die vreedzaam, verdraagzaam en verbonden is.”

“Voor mij is vrijheid normaal”, zegt daarna kinderburgemeester Stephanie Aarts. “Buiten spelen, naar school gaan en zeggen wat je denkt.” Volgens haar besef je hier op de begraafplaats dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Nadat de aanwezige militairen middels het ‘Geef acht’ in de houding zijn gezet, klinkt het trompetsignaal en volgt twee minuten stilte. Opnieuw speelt de fanfare en worden kransen gelegd, gevolgd door het zingen van het Engelse en het Nederlandse volkslied.

Hierna volgt een vendelgroet en spreekt de voorzitter van het Comité 4 mei Valkenswaard, Gerton Heesakkers, de aanwezigen toe. “Dit is niet alleen een plek die herinnert, maar ook een plek waar het voelbaar wordt.” Heesakkers legt uit dat het bij het oplezen van alle namen door scouting Sint-Maarten niet alleen om aantallen gaat, maar om mensen. Daarna klinkt het lied The Long and Winding Road, door Erwin Wolterink, Martijn Jansen en Romy Wolterink.

Koraalmuziek

Na de afsluiting volgt een défilé over het Britse Ereveld en vertrekken de aanwezigen naar de Markt in het centrum, waar op het Verzetsstrijdersplein het vrijheidsvuur brandt naast het verzetsmonument. Harmonie De Dommelecho speelt koraalmuziek terwijl het gemeentebestuur, gildes, scouts en voetballertjes zich opstellen, voorafgegaan door de gilden St.-Martinus, St.-Nicolaas en St.-Catharina.

Na het welkom door Martijn Maas volgen de Taptoe en twee minuten stilte. Bijna iedereen schuilt onder een paraplu en de regendruppels zijn goed hoorbaar. Het Wilhelmus klinkt en door scoutingleden wordt het bijbehorende vlagprotocol uitgevoerd. Hierna wordt iedereen welkom geheten door Martijn Maas.

Opnieuw speecht burgemeester Corine van Overdijk voor het toegestroomde publiek. Zij staat stil bij oorlogsverhalen die nauw verbonden zijn met Valkenswaard en vertelt de oorlogsgeschiedenis die zich afspeelde op verschillende plekken in de gemeente. “Als eerste het verzetsstrijdersmonument dat hier staat.” Dan legt ze de symboliek van het beeld uit en gaat dan verder over de aangrijpende verhalen die de Oude Begraafplaats of de Dommelsche Watermolen ons vertellen. Enkele namen van slachtoffers met hun bijbehorende oorlogsgeschiedenis passeren de revue.

Aangrijpend

Kinderburgemeester Stephanie Aarts vindt het heel bijzonder dat er mensen zijn die in moeilijke tijden moedig waren. “Mensen uit het verzet die opstonden tegen onrecht en gevaar”, en ze legt uit dat moed niet altijd groot hoeft te zijn. “Helpen, opkomen voor een ander of zeggen dat iets niet eerlijk is.” Het is muisstil op het plein en ook de toespraak van de kinderburgemeester grijpt de mensen aan.

“Het is goed om stil te staan bij een groep mensen die vaak net buiten de schijnwerpers stond; verborgen in de coulissen.” Henk van Mierlo denkt hierbij niet speciaal aan bekende verhalen zoals over de moedige verzetsstrijdster Hannie Schaft. “Vanavond wil ik de aandacht vestigen op die grote groep vrouwen die niet in de voorste linies stond, maar zorgde dat het gezin, het huishouden op de rails bleef.” Volgens hem bleef de vrouw des huizes vaak achter als de man in het verzet ging, het gezinsinkomen wegviel, omkwam in de strijd of was ondergedoken. Hij brengt in zijn toespraak een ode aan al die vrouwen.

Bij het verzetsbeeld worden verschillende kransen en bloemen gelegd, waaronder door de burgemeester, de kinderburgemeester, het Comité 4 mei Valkenswaard, de Bond van Wapenbroeders Valkenswaard, Stichting Erfgoed 40-45 Valkenswaard-Waalre, Bloemencorso Valkenswaard en drie jeugdgroepen van de voetbalverenigingen SV Valkenswaard, VV De Valk en RKVV Dommelen. “Normaal voetballen ze tegen elkaar, maar vandaag zijn ze één”, aldus Martijn Maas.

Stevige kluif

Romy Wolterink, Martijn Jansen en Edwin Wolterink zingen The Long and Winding Road. Het Verzetsstrijdersplein is voor deze gelegenheid extra verzorgd door de medewerkers van de gemeente. Al zijn ze niet specifiek genoemd, ook zij verdienen alle lof. Martijn Maas sluit af met een persoonlijk woord. “De geschiedenis begrijpen; dat is een verdomd stevige kluif!”, zo zegt hij. Er volgt een dankwoord aan alle aanwezigen, waaronder de militairen, de oud-strijders en de EHBO. Maar vooral ook de voetballers krijgen alle aandacht. Na zijn slotrede klinkt muziek door Harmonie De Dommelecho en wordt de plechtigheid afgesloten met een défilé.

Download de gratis app van Valkenswaard24 en mis niets → Apple | Android