Evert zoekt de grens op: drijfzand, beversporen en nieuwe kronkels langs de Tongelreep

De route liep de vorige keer vast vanwege een hek op het pad tussen de visvijvers. Via een omweg bereik ik de achterkant van het hek en kan ik mijn grenswandelpad vervolgen, samen met Loek. Dit is het tweede verhaal in de serie 'Evert zoekt de grens op', waarbij verslaggever Evert Meijs een tocht langs de Valkenswaardse grens maakt.

Aan de oever van het grote ven liggen betonplaten, schijnbaar bestemd voor vissers. Ik volg het verhoogde dijkpad en bij het bordje ‘Graag honden aan de lijn’ ga ik rechts door een nat terrein en wandel over een houten loopplankbrug. Als ik links aanhoud, arriveer ik als vanzelf bij de parkeerplaats van de Zeelberg.

Gedichtentafeltje

Het bord 'bebouwde kom Valkenswaard' dat daar staat, laat het woord Valkeswird zien. Kortbij staat ook een paneel met informatie over de vistrek en de vispassage in de Tongelreep. Als ik tenslotte de gedichten van Maartje van Gerwen en Frans Hoppenbrouwers heb gelezen op het gedichtentafeltje met het rode tafelkleed, lees ik dat dit punt Parkeerplaats Budelsebaan heet. Beetje vreemd, zo lijkt me.

Ik steek de straatweg over in zuidelijke richting en volg de Tongelreep weer, aangezien die hier de natuurlijke grens vormt van ons dorp. Op 7 augustus 2023 mocht ik hier bij de onthulling zijn van een zitbank voor de honderdjarige mevrouw Cor School. De bank staat er nog steeds, al heeft het metalen plaatje haar glans verloren. Op het schiereilandje staat een peilstok van Waterschap De Dommel, met nr. TR1-st1. Gemeten waterstand: 2370.

Drassig

Eenmaal overgestoken over een stuw, tref je een vierkanten paal aan; een faunazuil. Er is hier nauwelijks bos: het zijn weilanden die een wijde uitkijk geven. Met flinke wolken erboven geeft het een oer-Hollandse aanblik.

Ik ga met Loek door een drassig perceel en zie dan dat er nieuwe kronkels in de Tongelreep zijn aangelegd. De oevers bestaan uit een brede strook zwart zand. Er staat een boom die door de bevers behoorlijk is afgeknaagd. De boomschilfers liggen nog op de grond aan de voet van de stam. Bijzonder.

De oever is erg drassig is. Hier zie je een klein stukje van de 3 procent wateroppervlakte van Valkenswaard. Ik passeer een geel bordje met de tekst Let op! Drijfzand. Ernaast staat een versleten paardentrailer, en een stapel takken en boomwortels ligt ernaast. De percelen links van me heten de Mollenveldjes. Er lopen twee zwanen en ik geniet van de nieuwe beddingen die zijn aangelegd in het project Herinrichting Tongelreep fase 2b. Uiteindelijk kom ik, na veel baggeren, aan de harde weg, bij het straatnaambord Bruggerhuizen, doodlopende weg na 350 meter.

Hier steek ik over en zie op de kaart dat ik de Tongelreep blindelings kan blijven volgen. Ook hier zie je duidelijk dat het riviertje een nieuwe loop heeft gekregen: de oevers zijn vers. Niet voor niks staan er bordjes ‘Drijfzand’.

Rechts ligt het Brugven, links buurtschap Bruggerhuizen, in de gemeente Heeze-Leende. Op een gegeven moment zijn in het drijfzand voetafdrukken te zien van vogels. Welke het zijn, weet ik niet. Af en toe vliegen her en der eenden weg uit het groene gras. Loek is steeds op zijn qui-vive.

In de verte zie ik rechts een politiewagen rijden over de Brugseheide. Het zál toch niet. Al geloof ik niet dat ik iets verkeerds doe, ik krijg toch wat rare kriebels in mijn buik. Toch maar gewoon doorgestapt door het weidse landschap. Het is nat en drassig, misschien vanwege het regenen van de afgelopen twee dagen?

Pipelines

Naast een boerderij zie ik een ooievaarsnest staan. Het is nog leeg. Voor hoe lang nog? Dan stuit ik op oranje merkpaal nr. 2350 van Petrochemical Pipeline Services B.V. De paal is de aanduiding van een hogedrukpijpleiding met vloeibare koolwaterstoffen. Even later passeer ik merkpaal nr. 2345.

De eerste katjes verschijnen aan de takken, het voorjaar komt letterlijk in zicht. Langs het landbouwpad wat ik volg, is het struweel gesnoeid, om het pad helemaal vrij te houden. Links zie ik aan de rand van het weiland weer een hoogzit staan. Doet me denken aan mijn tijd van de jagersopleiding in Biddinghuizen. De laarzen die ik nu aan heb, dateren nog uit die tijd, rond 1995. Er zullen deze middag nog vaker hoogzitters voorbijkomen.

Grondwatermeetpunt

Ik arriveer bij een kruising. Rechtsaf kom je korter bij de gemeentegrens. Rechtdoor kan ook, via een hek. Linksaf is de andere optie, de wandelrichting voor de route La Trappe, één van de trappistenroutes van Hamont-Achel. Ik kies voor rechtsaf, bij een grondwatermeetpunt van de provincie Noord-Brabant. Ik sta even later voor een poort met een bord met info over de natuurlijke bosranden als bron van biodiversiteit. Er staat een foto bij van een ijsvogelvlinder, de egel, een geriemde zandbij en de sperwer. Ik open de poort en stap verder tot aan de oever van de Tongelreep.

Je mag dit gebied betreden op eigen risico, want de dieren die hier lopen kunnen onvoorspelbaar gedrag vertonen. Ik probeer de rivier te volgen richting zuiden, maar al gauw blijkt dit niet haalbaar, en ga ik terug naar de viersprong, richting een uitkijktoren in een begrazingsgebied. De toren staat op vier palen en natuurlijk klim ik naar boven om te genieten van de mooie uitzichten. Aan de rechterkant ligt het Biesven. Het grote perceel bij de toren ligt op 26,9 m hoogte.

Hier en daar is de jonge aanplant van bomen keurig omheind. Ik blijf de grensrivier zo nabij mogelijk volgen, en plots doemt de abdij De Achelse Kluis op! Aan mijn voeten een hekwerk om dieren bijeen te drijven. Er hangt een grote poort die ik open en zie een bord met ‘Stiltegebied en Betreden op eigen risico’. We zitten hier in De Groote Heide waar je vrij mag wandelen op paden en wegen. Hoe groot zijn nu de risico’s?

Download de gratis app van Valkenswaard24 en mis niets → Apple | Android